Коперник, Валуа и другие хозяева и гости гродненских замков

Оригинал взят у asnoru в Коперник, Валуа и другие хозяева и гости гродненских замков
Хозяева и Гости.jpg
C гродненскими замками, известными теперь как Старый и Новый, связанны имена многих знаменитых людей. Одни были хозяевами этих резиденций, другие гостями, для одних Гродно стало настоящим домом, а для других лишь пристанищем на короткое время. Список всех этих исторических личностей достаточно длинен. Некоторые из них представлены в этом материале.

[Беларускамоўная версія артыкула]C гарадзенскімі замкамі, вядомымі цяпер як Стары і Новы, звязаныя імёны многіх знакамітых людзей. Адны былі гаспадарамі гэтых рэзідэнцый, іншыя гасцямі, для адных Гародня стала сапраўдным домам, а для іншых толькі прыстанкам на кароткі час. Спіс усіх гэтых гістарычных асоб досыць доўгі. Некаторыя з іх прадстаўлены ў гэтым матэрыяле.

Давыд Гарадзенскі - быў кашталянам (управiцелям) гарадзенскага замка. Давыд безумоўна з'яўляецца адным з найвялікшых палкаводцаў за ўсю гісторыю ВКЛ. Ён не толькі паспяхова абараняў землі ВКЛ і Пскоў ад варожай навалы, але і сам паспяхова дзейнічаў на тэрыторыі праціўніка. Гарадзенскі палкаводзец супрацьстаяў тэўтонскім і лівонскім крыжакам, а таксама дацкім воінам. Давыд змагаўся на тэрыторыях цяперашніх Беларусі, Польшчы, Расіі, Германіі, Эстоніі. Падчас паходу на магутную Брандербургскую марку быў здраднiцкi забіты мазавецкім рыцарам.


Вітаўт Вялікі - вялікі князь літоўскі, валодаў Гародняй як сваім спадчынным маёнткам. Як вядома, пры яго праўленні ВКЛ дасягнула найбольшых памераў, а амбіцыйныя планы Вітаўта ўключалі ў тым ліку падпарадкаванне Маскоўскай Русі і каранацыю каралеўскай каронай. Гарадзенскі Стары замак быў адной з яго галоўных рэзідэнцый, у якой ён праводзіў шмат часу. У 1398 годзе ў замку здарыўся моцны пажар, па некаторых дадзеных Вітаўт выратаваўся дзякуючы ручной малпачцы, якая падняла перапалох. Пасля пажару кіраўнік рэканструяваў гарадзенскую рэзідэнцыю. Быў узведзены магутны каменны замак, вядомы зараз па гравюры М. Цюндта.


Ягайла - кароль польскі і вялікі князь літоўскі, заснавальнік адной з магутных каралеўскіх дынастый Еўропы, не толькі трымаў у аблозе гарадзенскую цытадэль, у часы супрацьстаяння з стрыечным братам Вітаўтам, але і не раз весела праводзіў тут час пасля прымірэння з ім, да прыкладу: святкаваў вяселле Вітаўта з княгіняй Юліянай Гальшанскай ў 1416 годзе.


Казімір Ягелончык - сын Ягайлы і Соф'і Гальшанскай, кароль польскі і вялікі князь літоўскі. Менавіта ў гарадзенскім Старым замку Казімір пагадзіўся прыняць польскую карону ад малапольскіх паслоў. Кіраўнік зрабіў ня мала добрага для Польшчы, кіраваць якой яго спярша не адпускалі арыстакраты ВКЛ. У 1447 годзе ўсё ж стаў польскім каралём. Быў блізкі да далучэння Ноўгарада, але Іван Жахлівы захапіў горад, і знішчыў партыю якая жадала далучэння да ВКЛ. Кароль памёр у гарадзенскім каралеўскім доме, на месцы якога быў пазней пабудаваны Новы замак.


Святы Казімір - сын Казіміра Ягелончыка і нябесны заступнік Літвы і Беларусі, паважаны каталіцкай царквой. Менавіта ў Гародне, ў 1483 годзе, стан каралевіча моцна пагоршыўся і неўзабаве ён памёр. Пасля выяўлення нятленнасцi яго парэшткаў - быў кананізаваны.


Мікалай Капернік - адзін з найвялікшых вучоных у гісторыі астраноміі, стваральнік геліяцэнтрычнай сістэмы свету, паводле звестак польскіх гісторыкаў, на шляху ў Вільню, у 1506 годзе, спыніўся пераначаваць у Старым замку. Мікалай павінен быў суправаджаць свайго дзядзьку, які адправіўся да караля і вялікага князя Аляксандра.


Генрых Валуа - будучы кароль Францыі, брат знакамітай каралевы Марго, апеты вялікім раманістам Дзюма, у маладыя гады паспеў пабываць каралём польскім і вялікімі князем літоўскім, а значыць і гаспадаром гарадзенскага замка. Праўда, будучы французскі кіраўнік не моцна рваўся даведацца больш пра свае новыя ўладанні. Ён весела бавіў час у Вавельскiм замку Кракава, дзе змог пазнаёміцца з невядомымі тады Францыі санітарнымі выгодамі, а акрамя таго здаўся польскім панам занадта падобным да жанчыны (у ВКЛ і Польшчы арыстакраты выглядалі куды больш сурова). Праўленне Генрыха доўжылася нядоўга. Пасля смерці брата ён патаемна збег у Францыю, дзе стаў апошнім каралём з дынастыі Валуа.


Cтефан Баторый - адзін з самых вядомых гаспадароў замка, які праводзіў у Гароднi мноства часу. Аўтарытэтны кіраўнік Рэчы Паспалітай, які нанёс паражэнне імкліва набіраючай моц маскоўскай дзяржаве Івана Жахлiвага, любіў паляванне і часцяком паляваў у размешчаных нездалёк лясах. Менавіта пры Баторыi Стары замак набыў рэнесансны выгляд, які збіраюцца вяртаць рэстаўратары. Тут кароль і памёр у 1586 годзе.


Ян III Сабескі - чалавек які стаў каралём пасля перамогі ў Бітве пад Хоцінам, дзе войскі Рэчы Паспалітай разьбілі праўзыходныя сілы Асманскай імперыі, а Сабескі прыдбаў славу выдатнага палкаводца. Гэта прывяло да ўзлёту прэстыжу РП у Еўропе. У 1678 годзе пры ім у Старым замку прайшоў першы гарадзенскі сейм Рэчы Паспалітай.


Пётр I - рускі цар рэфарматар сустракаўся ў 1705 годзе, ў гарадзенскім Старым замку, са сваім саюзнікам, кіраўніком Рэчы Паспалітай - Аўгустам II. Пётр нядрэнна праводзіў час у Гродне: пабываў на асвячэннi езуіцкага касьцёла і паглядзеў прадстаўленне ў езуіцкім тэатры. Войскі Пятра чакалі ў Гароднi шведскую армію Карла XII, але пазней пакінулі горад без бою.


Аўгуст II - саксонскі кіраўнік Рэчы Паспалітай ды па сумяшчальніцтву саксонскі курфюрст. Менавіта яму пастаўлены знакаміты помнік у выглядзе залатога вершніка, які могуць бачыць турысты ў былой сталіцы Аўгуста II - Дрэздэне. Саксонец валодаў вялікай фізічнай сілай і вялікім сэксуальных апетытам, за што і атрымаў мянушку Моцны. За грошы ад каралеўскіх маёнткаў у ВКЛ, ды iншых земляў, кароль сабраў знакамітую калекцыю Дрэздэнскай галерэі. Менавiта Аўгуст распарадзіўся пабудаваць для пасяджэнняў сеймаў Новы замак, у пабудове якога ўдзельнічалі лепшыя саксонскія майстры.


Тадэвуш Касцюшка - нацыянальны герой Польшчы, Літвы, Беларусі, ЗША. У мемуарах нейкага палкоўніка Гансяноўскага ёсць звесткі пра тое, што Касцюшка быў у Гароднi таемна яшчэ ў 1793, гэта значыць у год апошняга сейма Рэчы Паспалітай, і прывёз з сабой план паўстання. Пазней у Новым замку Касцюшка сустракаўся з іншымі паўстанцамі.


Станіслаў Аўгуст Панятоўскі - апошні кароль польскі і вялікі князь літоўскі. Знаходзіўся ў Гароднi ў пачэсным палоне з 1795 года. Тут жа падпісаў адрачэнне ад пасаду. Жыў у Новым замку і сваіх рэзідэнцыях вакол горада. Менавіта ў Гароднi кароль, верагодна, правёў адныя з самых цяжкіх дзён свайго жыцця, разважаючы аб цяжкiм лёсе сваёй радзімы і сваёй уласнай змрочнай будучыні.


Юзэф Пілсудскі - польскі вайсковы і палітычны дзеяч, першы маршал Польшчы ў Гародню прыбывае першы раз у 1919 годзе. Маршал не раз наведваў Стары замак.


Гэты спіс атрымаўся досыць доўгім, хоць гэта і далёка не ўсе вядомыя госці і гаспадары гарадзенскіх замкаў. Жывая гісторыя выбітных асоб - лепшы напамін пра ролю горада над Нёманам у мінулым Усходняй Еўропы.

Читать далее...Collapse )

Снова в Пустынки

Оригинал взят у galik_123 в Снова в Пустынки


В этот раз наш путь лежал в особенное место - в Свято-Успенский мужской монастырь. Он находится в 10 км от Мстиславля, на месте бывшей деревни Пустынки, почти на границе с Россией. Мы уже были там 3 года тому назад, и сейчас узнав о грандиозных планах по его восстановлению и увидев идущие широким фронтом работы в центре Мстиславля, решили посмотреть, как обстоят дела в монастыре. Сентябрьский день был солнечным и теплым, белорусские пейзажи вдохновляющими - всё благоприятствовало нашей поездке.
+ 31 фото...Collapse )

Мстиславль - на границе с Россией

Оригинал взят у galik_123 в Мстиславль - на границе с Россией


Перечень памятников архитектуры и истории Мстиславля - небольшого городка в Могилёвской области, включает 80 объектов: один памятник истории, 56 археологии и 23 архитектуры. Это очень много! Все они внесены в Государственный список историко-культурных ценностей Республики Беларусь. Так что не даром было принято решение создать в Мстиславле город-музей. Многое ещё нуждается в восстановлении, но многое уже и сделано. В начале сентября весь город напоминал большую стройплощадку.
44 фото...Collapse )

Минск: лёгкие "излишества" Волгоградской


Чётная сторона Волгоградской - своеобразный водораздел между архитектурой сталинских времён (уже усечённой) и переходом к хрущевской, без излишеств.

К этим домикам, построенным в 1956-57 годах, я привыкла с детства. Повседневность, данность.
Их всего несколько - от пересечения с Логойским трактом по Волгоградской и Новгородской улицам до
улицы Черняховского.

Состояние их - странное. С одной стороны, вроде подлатаны, с другой - чердаки и подъезды веют временем. На информационных табличках в графе капитального ремонта - прочерк.

Возможно, что по части планировок там всё плохо, а может быть - и нет. Внутри в квартирах не была.
Мне нравится атмосфера домишек тех лет. Но не могу сказать, что я была бы в восторге от их состояния...
Заглянуть во дворыCollapse )

Дзікае паляванне караля Стаха

Читаю "Дзікае паляванне караля Стаха":
Словам, гэта быў пакой тых «добрых старых часоў», калі паны разам з хлопамі збіраліся ў адну залу і сядзелі зімовымі вечарамі пры вогнішчы. Пані і чалядніцы пралі, пан гуляў з хлопцамі ў «дваццаць пальцаў» або ў косці. Ах, ідылічныя старыя часы! І куды, нашто вы толькі зніклі? Праўда, пасля між адным і другім магло здарыцца такое, што — толькі паслухаеш — кроў ледзянее і жыць не хочацца, але ж гэта глупства, на гэта зважаюць толькі сентыментальныя хлюпікі.
Вот ни малейшего смысла не имеет подчеркнутая фраза. Такое - какое? Смотрю в русском переводе:
Словом, это была комната тех «добрых старых времен», когда паны вместе с холопами собирались в одном зале и сидели у огня. Пани и челядинки пряли, пан играл с хлопцами в «двенадцать пальцев» или в кости. Ах, идилличные старые времена! Правда, тот самый пан мог, когда замерзнут в засаде ноги, отогревать их во внутренностях холопа, которому накануне проиграл в кости, но ведь это мелочи, на это обращают внимание только сентиментальные хлюпики.
Ну и как такое получилось? Почему в переводе есть то, чего нет в оригинале? Или мне попалась версия для детей?

Колоннада в Мстиславле

Оригинал взят у galik_123 в Колоннада в Мстиславле


В Мстиславле полным ходом идёт реконструкция исторической части города. Все работы намечено закончить к областному фестивалю-ярмарке Дожинки, который будет проходить в 20-х числах сентября, и вот, что мы увидели в начале сентября в самом центре города.
+ 14 фото...Collapse )

Почтовая станция в Кричеве

Оригинал взят у galik_123 в Почтовая станция в Кричеве


Если в России сохранились считанные примеры почтовых станций, то в Беларуси их можно встретить довольно часто. Вот и в Кричеве до сих пор стоит у главной дороги почтовая станция. Она была открыта в 1850 году и обслуживала дорогу Москва - Брест - Варшава.
Read more...Collapse )

Пожарная каланча в Мстиславле

Оригинал взят у galik_123 в Пожарная каланча в Мстиславле


Пожарная каланча в Мстиславле - тоже памятник архитектуры и, кроме того, самое высокое здание в городе. История её возникновения такова. Пожары в Мстиславле случались очень часто, так в 1858 году сгорело 500 зданий, а в 1863 году - все торговые ряды. И в 1890 году на базе пожарной команды было создано добровольное пожарное общество, пожарная дружина насчитывала 220 человек. А в начале XX века в Мстиславле построили каланчу высотой 20 метров.
+ 6 фото...Collapse )

Репортаж с Замковой горы Мстиславля

Оригинал взят у galik_123 в Репортаж с Замковой горы Мстиславля


Давно собирались в Мстиславль - один из старейших городов Беларуси, и всё как-то не получалось. Первый раз мы побывали там лет 10 назад и были готовы к тому, что в Мстиславле могли произойти большие перемены. Но то что мы увидели, превзошло все наши ожидания. Сразу даже и не расскажешь обо всём. Начну, пожалуй, с Замковой горы, где изначально и возник Мстиславль.
+ 31 фото...Collapse )